Aktar, böbreklerin sağlığını korumak için büyük değişikliklere gerek olmadığını, doğru ve bilinçli alışkanlıkların yeterli olabileceğini söyledi. Yeterli miktarda su tüketmek, tuz ve işlenmiş gıdaları sınırlamak, dengeli beslenmek ve düzenli sağlık kontrollerini aksatmamak böbrek sağlığı açısından en önemli adımlar arasında yer alıyor.
VM Medical Park Florya Hastanesi Nefroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Merve Aktar, 12 Mart Dünya Böbrek Günü kapsamında böbrek sağlığı hakkında önemli bilgiler paylaştı.
Böbrekler Vücudun Denge Sisteminin Temel Parçası
Böbreklerin yalnızca idrar üretmekle görevli organlar olmadığını vurgulayan Aktar, bu organların vücutta birçok önemli görevi bulunduğunu ifade etti. Her gün yaklaşık 150 ila 180 litre kanın böbrekler tarafından süzüldüğünü belirten Aktar, bu süreçte zararlı maddelerin, fazla tuzun ve sıvının vücuttan uzaklaştırıldığını söyledi. Ayrıca böbrekler kan basıncının düzenlenmesine yardımcı olur, kemik sağlığı için gerekli olan D vitamininin aktif hale gelmesini sağlar ve kırmızı kan hücrelerinin üretimini destekleyen hormonların salgılanmasına katkıda bulunur. Bu yönüyle böbrekler vücudun adeta doğal arıtma sistemi gibi çalışır.
Böbrek Hastalıkları Çoğu Zaman Belirti Vermeden İlerler
Böbrek hastalıklarının çoğu zaman fark edilmeden ilerlediğini belirten Aktar, özellikle bazı grupların daha yüksek risk altında olduğunu söyledi. Diyabet hastaları, yüksek tansiyonu olan bireyler, ileri yaş grubundaki kişiler ve obezite sorunu yaşayanlar böbrek hastalıkları açısından daha dikkatli olmalıdır. Ayrıca ailesinde böbrek hastalığı bulunan kişilerde de risk artabilir. Bu nedenle risk grubunda yer alan kişilerin böbrek fonksiyonlarını düzenli olarak kontrol ettirmeleri büyük önem taşır.
Akut ve Kronik Böbrek Hastalıkları Arasındaki Fark
Böbrek hastalıklarının farklı şekillerde ortaya çıkabildiğini ifade eden Aktar, akut böbrek hasarının genellikle kısa sürede geliştiğini söyledi. Saatler ya da günler içinde böbrek fonksiyonlarının aniden bozulması şeklinde görülebilen bu durum; ağır enfeksiyonlar, ciddi sıvı kaybı, bazı ilaçlar veya büyük ameliyatlar sonrasında ortaya çıkabilir. Erken tanı konulması durumunda çoğu zaman tedavi edilebilir.
Kronik böbrek hastalığı ise çok daha uzun bir süreçte, aylar hatta yıllar içinde yavaş ilerleyen bir hastalıktır. En sık görülen nedenleri arasında diyabet ve yüksek tansiyon bulunur. Hastalık ileri aşamalara ulaştığında bazı hastalar diyaliz tedavisine veya böbrek nakline ihtiyaç duyabilir. Bu nedenle erken teşhis her iki hastalık türü için de büyük önem taşır.
Böbrek Sağlığını Tehdit Eden Faktörler
Böbrek sağlığını olumsuz etkileyen birçok faktör bulunduğunu ifade eden Aktar, özellikle diyabet ve yüksek tansiyonun böbreklerin filtreleme sistemine zarar verebildiğini söyledi. Bunun yanı sıra obezite, sigara kullanımı, aşırı tuz tüketimi ve bazı ağrı kesicilerin uzun süre kontrolsüz şekilde kullanılması da böbrekler üzerinde olumsuz etki yaratabilir. Genetik hastalıklar, tekrarlayan enfeksiyonlar ve böbrek taşları da zamanla böbrek fonksiyonlarının bozulmasına neden olabilir.
Erken Dönemde Görülebilecek Belirtiler
Böbrek hastalıklarının erken evrelerde belirti vermeyebileceğini belirten Aktar, bazı durumlarda vücudun çeşitli sinyaller verebileceğini ifade etti. Bacaklarda veya göz kapaklarında oluşan şişlikler, idrarda köpüklenme, idrar miktarında değişiklik, gece sık idrara çıkma, açıklanamayan yorgunluk ve kontrol altına alınamayan yüksek tansiyon böbrek hastalıklarının habercisi olabilir. Bu tür belirtilerin görülmesi halinde bir nefroloji uzmanına başvurulması gerekir.
Sağlıklı Yaşam Tarzı Böbrekleri Koruyor
Böbrek sağlığını korumak için sağlıklı yaşam alışkanlıklarının büyük önem taşıdığını belirten Aktar, tuz tüketiminin azaltılması, düzenli egzersiz yapılması ve sağlıklı kilonun korunmasının böbrekler için oldukça önemli olduğunu söyledi. Sigaradan uzak durmak, yeterli miktarda su tüketmek ve tansiyon ile kan şekeri değerlerini kontrol altında tutmak da böbreklerin sağlıklı çalışmasına yardımcı olur. Ayrıca bilinçsiz ilaç kullanımından kaçınmak böbrek sağlığını korumada önemli bir adımdır.
Dünya Böbrek Günü Mesajı
Dünya Böbrek Günü kapsamında bir mesaj da paylaşan Aktar, böbreklerin sessiz ama hayati bir görev üstlendiğini vurguladı. Sağlıklı bir yaşam için böbreklerin korunması gerektiğini belirten Aktar, bunun için günlük hayatta yapılacak küçük ama bilinçli tercihlerin büyük fark yaratabileceğini ifade etti. Yeterli su içmek, tuz ve işlenmiş gıdalardan uzak durmak, dengeli beslenmek ve düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemek böbrek sağlığını korumanın en etkili yolları arasında yer alıyor.
