UZMAN KLİNİK PSİKOLOG FURKAN ŞİŞLİ:''UZAN KLİNİK COVİD-19 ve PSİKOLOJİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ''

Uzman Klinik Psikolog Furkan Şişli Kelkit Gazetesi okurları için Covid19’un insan psikolojisi üstündeki etkilerini yazdı.

SAĞLIK 23.11.2021, 12:38 Mesut Kaya
UZMAN KLİNİK PSİKOLOG FURKAN ŞİŞLİ:''UZAN KLİNİK COVİD-19 ve PSİKOLOJİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ''

COVID-19 pandemisi muhtemelen hayatınızı yaşama şeklinize birçok değişiklik getirdi ve bununla birlikte belirsizlik, değişen günlük rutinler, finansal baskılar ve sosyal izolasyonu hayatınıza soktu. Hastalanmak, pandeminin ne kadar süreceği, işinizi kaybedip kaybetmeyeceğiniz ve geleceğin neler getireceği konusunda endişe duyabilirsiniz. Aşırı bilgi yüklemesi, söylentiler ve yanlış bilgiler hayatınızı kontrolden çıkarabilir ve ne yapacağınızı belirsiz hale getirebilir.

COVID-19 pandemisi sırasında stres, endişe, korku, üzüntü ve yalnızlık yaşayabilirsiniz. Anksiyete ve depresyon da dahil olmak üzere zihinsel sağlık bozuklukları daha da kötüleşebilir.

Araştırmalar, pandemi öncesi sonuçlara kıyasla, pandemi sırasında stres, anksiyete ve depresyon belirtileri bildiren çocuk ve yetişkin sayısında büyük bir artış olduğunu gösteriyor. Bazı insanlar ise bu artışlar sonucunda, pandemi korkularıyla başa çıkmalarına yardımcı olabileceğini düşünerek alkol veya uyuşturucu kullanımını artırdı. Düşünülenin aksine ise bu maddeleri kullanmak kaygı ve depresyonu artıracaktır.

Başta tütün veya opioid bağımlıları olmak üzere madde kullanım bozukluğu olan kişilerin COVID-19'a yakalanmaları durumunda daha kötü sonuçlara sahip olmaları muhtemeldir. Çünkü bu bağımlılıklar akciğer fonksiyonuna zarar verebilir ve bağışıklık sistemini zayıflatabilir, kalp hastalığı ve akciğer hastalığı gibi kronik durumlara neden olabilir ve bu da COVID-19'dan kaynaklanan ciddi komplikasyon riskini artırır.

Tüm bu nedenlerle ve öz bakım stratejilerini öğrenmek ve başa çıkmanıza yardımcı olacak bakımı almak önemlidir.

Öz Bakım Stratejileri
Kişisel bakım stratejileri zihinsel ve fiziksel sağlığınız için iyidir ve hayatınızın kontrolünü elinize almanıza yardımcı olabilir. Vücudunuza ve zihninize iyi bakın ve zihinsel sağlığınıza fayda sağlamak için başkalarıyla bağlantı kurun.

Yeterli uyku almak. Her gün aynı saatlerde yatın ve kalkın. Evde kalsanız bile tipik programınıza sadık kalın.
Düzenli fiziksel aktiviteye katılın. Düzenli fiziksel aktivite ve egzersiz, kaygıyı azaltmaya ve ruh halini iyileştirmeye yardımcı olabilir. 

Sağlıklı ye. Dengeli bir diyet seçin. Abur cubur ve rafine şeker yüklemekten kaçının. Stres ve kaygıyı artırabileceğinden kafeini sınırlayın. Ayrıca doktorunuz sizin için reçeteli ilaç vermedikçe, baş etmek için ilaç kullanmaktan kaçının.

Alkol kullanımına dikkat edin. Başa çıkmak için alkol kullanmak, işleri daha da kötüleştirebilir ve baş etme becerilerinizi azaltabilir. 

Ekran süresini sınırlayın. Yatmadan 30 dakika önce dahil olmak üzere her gün bir süre elektronik cihazları kapatın. Televizyon, tablet, bilgisayar ve telefon gibi ekran karşısında daha az zaman harcamak için bilinçli bir çaba gösterin.

Rahatlayın ve şarj edin. Kendinize zaman ayırın. Birkaç dakikalık sessiz zaman bile canlandırıcı olabilir ve zihninizi sakinleştirmeye ve kaygıyı azaltmaya yardımcı olabilir. 

Aklına iyi bak. Stres tetikleyicilerini azaltın.

Düzenli rutininizi koruyun. Düzenli bir program sürdürmek zihinsel sağlığınız için önemlidir. Düzenli bir yatma vakti rutinine bağlı kalmanın yanı sıra, yemek, banyo ve giyinme, çalışma veya çalışma programları ve egzersiz için tutarlı zamanları koruyun. Ayrıca zevk aldığınız aktiviteler için zaman ayırın. Bu öngörülebilirlik, kendinizi daha fazla kontrol altında hissetmenizi sağlayabilir.

Haber medyasına maruz kalmayı sınırlayın. Her tür medyadan COVID-19 hakkında sürekli haberler, hastalıkla ilgili korkuları artırabilir. Sizi söylentilere ve yanlış bilgilere maruz bırakabilecek sosyal medya ve haber kanallarını sınırlayın. 

Meşgul kal. Dikkatinizi dağıtmak sizi kaygı ve depresyonu besleyen olumsuz düşünceler döngüsünden uzaklaştırabilir. Olumlu düşüncelere odaklanın. Ne kadar kötü hissettiğinizi düşünmek yerine, hayatınızdaki olumlu şeylere odaklanmayı seçin. 

Destek için ahlaki pusulanızı, manevi hayatınızı ve manevi değerlerinizi kullanın. Bir inanç sisteminden güç alırsanız, zor zamanlarda size mutlaka rahatlık getirecektir.

Pandemi bittiğinde mevcut güçlü duygularınızın kaybolmasını bekleyebilirsiniz, ancak COVID-19'un sağlık krizi sona erdiğinde stres hayatınızdan kaybolmaz. Akıl sağlığınıza dikkat etmek ve hayatın devam eden zorluklarıyla başa çıkma yeteneğinizi artırmak için bu öz bakım uygulamalarına devam edin.

Tüm çabanıza rağmen kendinizi çaresiz, üzgün, kızgın, sinirli, umutsuz, endişeli veya korkmuş hissedebilirsiniz. Gündelik işlerinize konsantre olma, iştahınızda ki değişiklik, vücut ağrıları veya uyku problemleri çekebilir veya rutin işlerinizi yerine getirmekte güçlük çekebilirsiniz.

Bu belirti ve semptomlar art arda birkaç gün yaşadığınızda, sizi mutsuz ediyor ve günlük yaşamınızda sorunlara neden oluyor normal sorumlulukları yerine getirmekte zorlanıyorsanız, mutlaka bir uzmandan yardım isteyin.

Uzman Klinik Psikolog Furkan ŞİŞLİ

Yorumlar (3)
Frida 1 yıl önce
Hocam, 21 yaşındayım unv. Okuyorum gelecek bakimindan cok kaygiliyim yazinizi ozveriyle yazmis oldugunuz yaziyi defalarca okudum, cok teşekkür ederim cok aciklayici bir yazi olmuş, sizden destek almak istiyorum sevgiler size...
Bergüzar 1 yıl önce
Cok aciklayici olmuş bende keyifle okudum, teşekkür ederim :))
Ceylan 1 yıl önce
Müthiş ⚘
Namaz Vakti 06 Şubat 2023
İmsak
Güneş
Öğle
İkindi
Akşam
Yatsı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 22 54
2. Fenerbahçe 21 45
3. Başakşehir 21 40
4. Beşiktaş 21 39
5. A.Demirspor 21 38
6. Trabzonspor 22 38
7. Kayserispor 21 32
8. Konyaspor 21 27
9. Karagümrük 21 26
10. Gaziantep FK 22 25
11. Alanyaspor 22 25
12. Sivasspor 22 24
13. Antalyaspor 21 24
14. Hatayspor 21 23
15. Ankaragücü 21 22
16. Kasımpaşa 22 22
17. Giresunspor 21 21
18. İstanbulspor 22 21
19. Ümraniye 21 14
Takımlar O P
1. Samsunspor 22 42
2. Eyüpspor 21 41
3. Bodrumspor 21 38
4. Pendikspor 22 37
5. Rizespor 21 37
6. Keçiörengücü 22 37
7. Sakaryaspor 22 37
8. Bandırmaspor 21 34
9. Boluspor 22 34
10. Manisa FK 21 30
11. Göztepe 22 30
12. Adanaspor 22 25
13. Tuzlaspor 22 22
14. Altay 22 19
15. Erzurumspor 22 18
16. Altınordu 21 17
17. Gençlerbirliği 22 16
18. Denizlispor 22 16
19. Yeni Malatyaspor 22 17
Takımlar O P
1. Arsenal 20 50
2. M.City 21 45
3. M. United 21 42
4. Newcastle 21 40
5. Tottenham 22 39
6. Brighton 20 34
7. Brentford 21 33
8. Fulham 22 32
9. Chelsea 21 30
10. Liverpool 20 29
11. Aston Villa 21 28
12. Crystal Palace 21 24
13. Nottingham Forest 21 24
14. Leicester City 21 21
15. Wolves 21 20
16. West Ham United 21 19
17. Leeds United 20 18
18. Everton 21 18
19. Bournemouth 21 17
20. Southampton 21 15
Takımlar O P
1. Barcelona 19 50
2. Real Madrid 20 45
3. Real Sociedad 20 39
4. Atletico Madrid 20 35
5. Villarreal 20 31
6. Real Betis 20 31
7. Athletic Bilbao 20 29
8. Rayo Vallecano 19 29
9. Osasuna 20 29
10. Mallorca 20 28
11. Girona 20 24
12. Celta Vigo 20 23
13. Real Valladolid 20 23
14. Almeria 19 22
15. Sevilla 19 21
16. Espanyol 20 21
17. Valencia 20 20
18. Cadiz 20 19
19. Getafe 20 18
20. Elche 20 9