Üretimdeki azalma, özellikle meyve ve sert kabuklu ürünlerde dikkat çekti.
Tarla Ürünlerinde Düşüş
TÜİK verilerine göre, 2025 yılında tahıllar ve diğer bitkisel ürünler (yem bitkileri hariç) üretimi bir önceki yıla kıyasla yüzde 9 oranında azalarak yaklaşık 68,1 milyon ton seviyesinde gerçekleşti. Tahıl üretimi özelinde bakıldığında ise daha belirgin düşüşler görüldü. Tahıl ürünlerinin toplam üretimi bir önceki yıla göre yüzde 12,3 oranında azalarak yaklaşık 34,2 milyon ton olarak kaydedildi.
Buğday: Üretim yüzde 13,7 düşerek 17,9 milyon ton
Arpa: Üretim yüzde 25,9 azalarak 6 milyon ton
Çavdar: Üretim yüzde 20,9 düşerek yaklaşık 203 bin ton
Yulaf: Üretim yüzde 26,3 azalarak yaklaşık 288 bin ton
Mısır: Üretimde ise yüzde 4,9’luk artışla 8,5 milyon ton seviyesine ulaşıldı
Kuru baklagiller grubunda ise nohut yaklaşık 413 bin ton, kuru fasulye 247 bin ton, kırmızı mercimek 250 bin ton olarak gerçekleşti. Yumru bitkilerden patates üretimi ise yüzde 7,2 oranında azalarak 6,4 milyon ton oldu.
Yağlı tohumlar ve şeker pancarı üretiminde de düşüşler yaşandı. Soya üretimi yüzde 17,4 azalarak 149 bin ton, ayçiçeği üretimi yüzde 11,8 düşerek yaklaşık 1,9 milyon ton, şeker pancarı üretimi ise yüzde 2 oranında azalarak 22 milyon ton olarak kaydedildi.
Sebze Üretimi
Sebze üretimi 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 0,9 oranında azalarak yaklaşık 33,3 milyon ton olarak gerçekleşti. Sebzeler grubu içinde ürün bazında farklılıklar gözlendi:
Artış gösterenler: Karpuz yüzde 6,7, kuru soğan yüzde 9,8, sivri biber yüzde 1,8
Azalış gösterenler: Domates yüzde 7,6, salçalık kapya biber yüzde 4,7, hıyar yüzde 2
Meyve, İçecek ve Baharat Bitkileri Üretiminde Sert Düşüş
Meyve ve baharat grubu bitkilerde 2025 yılında ciddi bir düşüş yaşandı. Üretim bir önceki yıla göre yüzde 30,9 azalarak yaklaşık 19,6 milyon ton olarak gerçekleşti.
Meyve bazında dikkat çeken azalmalar şöyle:
Elma: yüzde 48,3
Çilek: yüzde 1,9
Şeftali: yüzde 46,1
Nektarin: yüzde 44,1
Kiraz: yüzde 70,6
Üzüm: yüzde 27,5
Nar: yüzde 10,2
Turunçgil üretiminde ise mandalinada yüzde 5,8 artış görülürken, portakalda yüzde 17,5, limonda yüzde 34,4 düşüş yaşandı. Sert kabuklu meyvelerden fındık yüzde 38,5, ceviz yüzde 38,2, Antep fıstığı ise yüzde 61,5 oranında azaldı. Ayrıca muz üretimi yüzde 1,2, zeytin üretimi ise yüzde 34,7 azaldı.
Süs Bitkilerinde Küçük Değişiklikler
Süs bitkileri üretimi 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 1,4 azalarak gerçekleşti. Kesme çiçeklerin toplam üretim içindeki payı yüzde 66,4, diğer süs bitkilerinin payı ise yüzde 33,6 olarak kaydedildi. Kesme çiçek üretimi yüzde 5,8 azalırken, diğer süs bitkilerinde yüzde 8,7’lik bir artış görüldü.
Uzmanlardan Uyarılar ve Beklentiler
Uzmanlar, tarımsal üretimdeki düşüşlerin iklim koşulları, kuraklık ve mevsimsel değişikliklerden kaynaklanabileceğini belirtiyor. Türkiye’nin tarımsal üretimdeki bu düşüşleri önlemek için sulama sistemlerinin geliştirilmesi, ürün çeşitliliğinin artırılması ve modern tarım tekniklerinin yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor.
TÜİK verileri, Türkiye’nin farklı tarım ürünlerindeki üretim miktarlarını daha detaylı analiz etme imkânı sunarken, hükümet ve tarım sektörü paydaşlarının önümüzdeki yıllarda üretimi artırıcı tedbirler alması önem taşıyor.