Modern takvimden farklı olarak halk takviminde aylar, mevsimsel değişimler, hava koşulları ve tarımsal faaliyetlere göre adlandırılıyor.
Özellikle kırsal bölgelerde çiftçilerin ve hayvancılıkla uğraşanların rehberi olan halk takvimi, yılın 14’ünde başlayıp bir sonraki ayın 13’ünde sona eren dönemlere ayrılıyor. Bu takvimde ay isimleri de oldukça ilgi çekici: Karakış, Zemheri, Gücük, Kiraz, Orak, İlk Güz, Orta Güz, Son Güz gibi adlar, mevsimsel özellikleri yansıtıyor.
Halk Takvimine Göre Aylar
Halk takviminde yıl şu şekilde ilerliyor:
• Karakış: 14 Aralık – 13 Ocak
• Zemheri: 14 Ocak – 13 Şubat
• Gücük: 14 Şubat – 13 Mart
• Mart: 14 Mart – 13 Nisan
• Abrul: 14 Nisan – 13 Mayıs
• Mayıs: 14 Mayıs – 13 Haziran
• Kiraz: 14 Haziran – 13 Temmuz
• Orak: 14 Temmuz – 13 Ağustos
• Ağustos: 14 Ağustos – 13 Eylül
• İlk Güz: 14 Eylül – 13 Ekim
• Orta Güz: 14 Ekim – 13 Kasım
• Son Güz: 14 Kasım – 13 Aralık
Doğa ile Uyumlu Bir Takvim
Halk takvimi, özellikle ekim-dikim zamanlarının belirlenmesinde, hayvanların yaylaya çıkarılması ya da kışa hazırlanma süreçlerinde önemli bir yol gösterici olmuş. Örneğin “Zemheri” en soğuk dönem olarak bilinirken, “Orak” hasat zamanını ifade ediyor.
Günümüzde resmi takvim kullanılmasına rağmen, halk takvimi Anadolu kültüründe hâlâ canlılığını koruyor ve özellikle yaşlı kuşak tarafından günlük hayatta referans olarak kullanılmaya devam ediyor. Bu yönüyle halk takvimi, sadece bir zaman ölçüsü değil, aynı zamanda kültürel bir miras olarak görülüyor.